Aura miqren tutmasından əvvəl və ya onunla birlikdə yaranan keçici nevroloji əlamətlərdir. Ən çox gözün qarşısında parıldayan ziqzaq xətlər, işıq ləkələri və kor nöqtə görünür. Aura adətən 5–60 dəqiqə davam edir və tam keçir. Miqreni olanların təxminən üçdə birində aura olur.
Aura zamanı nə baş verir
Aura beyin qabığında yavaş-yavaş yayılan elektrik fəallığı dalğası ilə bağlıdır. Dalğa görmə mərkəzindən keçəndə insan işıq və ziqzaqlar görür, hiss mərkəzindən keçəndə keyimə yaranır. Dalğa yavaş hərəkət etdiyi üçün əlamətlər də birdən yox, dəqiqələr ərzində yayılır. Bu, auranı insultdan ayıran əsas xüsusiyyətlərdən biridir.
Auranın növləri
Görmə aurası
Ən çox rast gəlinən növdür. Görmə sahəsinin mərkəzində kiçik parıltı yaranır, sonra qövs şəklində kənara doğru böyüyür. Qövsün kənarı qala divarına bənzəyən ziqzaqlardan ibarət olur və parıldayır. Qövsün içində görmə bulanır və ya itir. Gözləri yumanda da bu görüntü qalır, çünki o gözdə yox, beyində yaranır.
Hiss aurası
Barmaqların ucundan başlayan keyimə və ya iynə batması hissi yavaş-yavaş qola, sonra üzə və dilə keçir. Çox vaxt görmə aurasından sonra gəlir.
Nitq aurası
Söz tapmaqda çətinlik, sözləri qarışdırmaq. Bu növ daha az rast gəlinir və insanı çox qorxudur, ona görə ilk dəfə olanda mütləq həkimə müraciət etmək lazımdır.
Aura həmişə ağrı ilə gəlirmi
Xeyr. Bəzi insanlarda, xüsusən yaş artdıqca, aura ağrısız keçir. Buna "başağrısız aura" deyilir. Belə hallarda diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün nevroloq digər səbəbləri, xüsusən damar problemlərini istisna etməlidir.
Auranı insultdan necə ayırmaq olar
Aura və keçici işemik hücum (mini-insult) bəzən oxşar görünür. Fərqlər bunlardır:
- aura dəqiqələr ərzində yavaş-yavaş yayılır, insult əlamətləri isə birdən başlayır;
- aurada adətən "artıq" əlamətlər olur (parıltı, iynə batması), insultda isə "itki" (görməmək, hiss etməmək, hərəkət edə bilməmək);
- aura bir saat ərzində keçir.
Əlamət birdən başlayıbsa, bədənin bir tərəfində zəiflik, üzdə əyilmə varsa, ilk dəfə olursa və ya bir saatdan çox çəkirsə, evdə gözləməyin, 103-ə zəng edin.
Auralı miqren və müalicə seçimi
Auralı miqreni olan qadınlarda estrogen tərkibli hormonal kontraseptivlər insult riskini artıra bilər, xüsusən siqaret çəkilirsə. Ona görə kontrasepsiya seçərkən ginekoloqa auranız olduğunu mütləq deyin. Siqareti tərgitmək bu xəstələr üçün xüsusilə vacibdir.
Tutma zamanı istifadə olunan dərmanları aura başlayanda deyil, ağrı başlayanda qəbul etmək tövsiyə olunur. Hansı dərmanın sizə uyğun olduğunu nevroloq müayinədən sonra seçir. Ətraflı: Miqrenin müalicəsi.