Miqren

Tutmaları azaltmaq mümkündür

Miqren beynin işığa, səsə və dəyişikliyə həddən artıq həssaslığı ilə gedən xəstəlikdir. Burada onun necə başladığını, tutmanı nəyin yaratdığını və müalicənin necə seçildiyini nevroloq Dr. Jalə Qarayeva izah edir.

Qəbula yazılın

Miqren nədir

Miqren təkrarlanan baş ağrısı tutmaları ilə gedən nevroloji xəstəlikdir. Tutma adətən 4 saatdan 72 saata qədər davam edir. Ağrı çox vaxt başın bir tərəfində olur, döyüntülü xarakter daşıyır və pilləkən qalxmaq, əyilmək kimi adi hərəkətlərdən güclənir.

Ağrı ilə yanaşı ürəkbulanma, qusma, işığa və səsə qarşı dözümsüzlük olur. Ona görə tutma zamanı insan qaranlıq, sakit otağa çəkilmək istəyir.

Dünyada təxminən hər yeddi nəfərdən birində miqren var. Qadınlarda kişilərdən iki-üç dəfə çox rast gəlinir və ən çox 20–50 yaş arasında özünü göstərir. Miqreni həmişəlik aradan qaldıran müalicə yoxdur, amma düzgün seçilmiş müalicə ilə tutmaların sayını və şiddətini xeyli azaltmaq olur.

Əlamətləri ətraflı: Miqrenin əlamətləri. Müalicə yolları: Miqrenin müalicəsi.

Bir tutma necə keçir

Hər tutmada dörd faza olmur, amma çoxunda ən azı ikisi tanınır. Fazanı tanımaq dərmanı vaxtında qəbul etməyə kömək edir.

Prodrom

Ağrıdan saatlar, bəzən 1–2 gün əvvəl

Əsnəmə, yorğunluq, boyunda gərginlik, əhvalın dəyişməsi, müəyyən yeməklərə istək. Bu siqnalları çox adam sonradan xatırlayır.
Aura

5–60 dəqiqə

Xəstələrin təxminən üçdə birində olur: gözün qarşısında parıldayan ziqzaq xətlər, kor nöqtə, bəzən əldə və üzdə keyimə. Əlamətlər yavaş-yavaş yayılır və tam keçir.
Baş ağrısı

4–72 saat

Döyüntülü, çox vaxt birtərəfli ağrı, ürəkbulanma, işıqdan və səsdən narahatlıq. Dərmanı bu fazanın əvvəlində qəbul etmək daha təsirlidir.
Postdrom

1–2 gün

Ağrı keçəndən sonra halsızlıq və diqqəti toplamaqda çətinlik. Xəstələr bunu çox vaxt "miqren asması" adlandırır.

Miqren, yoxsa adi baş ağrısı?

Ən çox qarışdırılan iki növü yan-yana qoyduq. Bu cədvəl diaqnoz deyil, həkimə nəyi danışmalı olduğunuzu xatırladır.

Əlamət	Miqren	Gərginlik tipli baş ağrısı
Yeri	Çox vaxt başın bir tərəfi	Hər iki tərəf, alın və ənsə
Xarakteri	Döyüntülü	Sıxıcı, başı halqa ilə sıxırmış kimi
Şiddəti	Orta və güclü	Yüngül və orta
Hərəkət zamanı	Güclənir	Dəyişmir
Ürəkbulanma	Tez-tez olur	Adətən olmur
İşığa və səsə həssaslıq	Hər ikisi	Ən çoxu biri
Müddəti	4–72 saat	30 dəqiqədən 7 günə qədər

Tutmanı nə başladır

Tətikləyici hər kəsdə fərqlidir və çox vaxt bir neçəsi üst-üstə düşəndə tutma başlayır.

Yuxu rejiminin pozulması

Az yatmaq qədər həftəsonu çox yatmaq da tutma yarada bilər.

Stress və ondan sonrakı rahatlama

Tutma bəzən gərgin həftənin ortasında yox, istirahət günü başlayır.

Ac qalmaq və az su içmək

Yemək arasının uzanması ən çox rast gəlinən tətikləyicilərdəndir.

Hormonal dəyişikliklər

Qadınlarda tutmalar tez-tez aybaşı ərəfəsində və ilk günlərində olur.

Parlaq işıq və kəskin qoxular

Ekranın parlaqlığı, günəş əksi, ətir və boya qoxusu.

Alkoqol və bəzi qidalar

Qırmızı şərab tez-tez adı çəkilən tətikləyicidir. Qida tətikləyiciləri fərdidir və gündəliklə yoxlanmalıdır.

Bu əlamətlər varsa, gözləməyin

Aşağıdakılar miqren deyil, təcili yardım tələb edən vəziyyətin əlaməti ola bilər.

103-ə zəng edin

Həyatınızın ən güclü baş ağrısı bir anda, saniyələr içində başlayıb
Baş ağrısı ilə birlikdə yüksək hərarət və boyunda gərginlik var
Əl və ya ayaqda zəiflik, üzdə əyilmə, danışmaqda çətinlik birdən yaranıb
Aura bir saatdan çox davam edir və ya ilk dəfə olur
Baş ağrısı başa zərbədən sonra başlayıb
Huş qarışıqlığı, qıcolma və ya huşun itməsi olub

Məqalələri yazan və yoxlayan həkim

Dr. Jalə Qarayeva

Dr. Jalə Qarayeva nevroloq və EEQ mütəxəssisidir. Azərbaycan Tibb Universitetini bitirib, nevrologiya üzrə Türkiyədə, Ankara Gazi Xəstəxanasının nevrologiya kafedrasında ixtisaslaşıb. Hayat Referans Hospital-da baş ağrıları, miqren, epilepsiya və digər nevroloji xəstəliklər üzrə qəbul aparır.

Bu saytdakı məqalələri o, qəbulda ən çox eşitdiyi suallara cavab olaraq hazırlayıb.

Nevrologiya üzrə ixtisaslaşma: Ankara Gazi Xəstəxanası, Türkiyə
"Sağlam həyat naminə" jurnalında "Baş ağrıları" məqaləsinin müəllifi
Beynəlxalq Baş Ağrısı Cəmiyyətinin (International Headache Society) konfransının iştirakçısı

Qəbula yazılın

Həkim haqqında

Məqalələr

Miqrenin əlamətləri: tutmanı adi baş ağrısından necə ayırmaq olar

Miqrenin əsas əlaməti təkrarlanan, döyüntülü baş ağrısı tutmalarıdır. Ağrı çox vaxt başın bir tərəfində olur, 4 saatdan 72 saata qədər davam edir və adi hərəkətdən güclənir. ...

Auralı miqren: gözün qarşısındakı işıqlar nə deməkdir

Aura miqren tutmasından əvvəl və ya onunla birlikdə yaranan keçici nevroloji əlamətlərdir. Ən çox gözün qarşısında parıldayan ziqzaq xətlər, işıq ləkələri və kor nöqtə görünür. Aura ...

Miqrenin müalicəsi: tutma zamanı və tutmaların qarşısını almaq üçün

Miqrenin müalicəsi iki hissədən ibarətdir: başlamış tutmanı dayandırmaq və tutmaların sayını azaltmaq. Birinci üçün tutma zamanı qəbul olunan dərmanlar, ikinci üçün isə hər gün və ya ...

Miqren tutması zamanı nə etməli

Miqren tutması başlayanda ən vacib addım dərmanı gecikdirmədən, ağrının əvvəlində qəbul etməkdir. Sonra mümkünsə qaranlıq və sakit otağa çəkilin, bir neçə qurtum su için və uzanın. ...

Uşaqlarda miqren: əlamətlər böyüklərdən necə fərqlənir

Miqren uşaqlarda da olur və məktəb yaşlı uşaqların təxminən hər on nəfərindən birində rast gəlinir. Uşaqlarda tutma böyüklərə nisbətən qısa olur, ağrı tez-tez başın hər iki ...

Aybaşı ilə bağlı miqren: niyə tutmalar dövrün əvvəlində artır

Miqreni olan qadınların təxminən yarısı tutmaların aybaşı ərəfəsində və ilk günlərində artdığını qeyd edir. Buna menstrual miqren deyilir. Əsas səbəb aybaşından əvvəl estrogen hormonunun səviyyəsinin kəskin ...

Xroniki miqren və dərman artıqlığı baş ağrısı

Baş ağrısı ayda 15 gün və daha çox olursa, bu üç aydan artıq davam edirsə və bu günlərin ən azı səkkizində ağrı miqren xarakterlidirsə, nevroloqlar buna ...

Miqren gündəliyi: tutmaların səbəbini necə tapmaq olar

Miqren gündəliyi tutmaların tarixini, müddətini, şiddətini, qəbul olunan dərmanı və tutmadan əvvəlki şəraiti qeyd etdiyiniz sadə cədvəldir. İki-üç ay aparılan gündəlik həm sizin tətikləyicilərinizi tapmağa, həm ...

Bütün məqalələr

Tez-tez verilən suallar

Miqren tam müalicə olunurmu?

Miqreni həmişəlik "silən" müalicə yoxdur, amma düzgün seçilmiş müalicə ilə tutmaların sayını və şiddətini xeyli azaltmaq olur. Bir çox xəstədə yaş artdıqca, qadınlarda isə menopauzadan sonra tutmalar yüngülləşir.

Miqren irsidirmi?

Bəli, miqrenin güclü irsi meyli var. Valideynlərdən birində miqren varsa, uşaqda onun yaranma ehtimalı xeyli artır. Amma tutmaların tezliyi həyat tərzindən də çox asılıdır.

Miqren üçün MRT lazımdırmı?

Çox vaxt yox. Diaqnoz şikayətlərə və nevroloji müayinəyə əsasən qoyulur. Həkim tutmaların xarakteri dəyişibsə, nevroloji əlamətlər varsa və ya baş ağrısı 50 yaşdan sonra başlayıbsa MRT təyin edir.

Ağrıkəsicini nə qədər tez-tez qəbul etmək olar?

Sadə ağrıkəsiciləri ayda 15 gündən, triptanları isə ayda 10 gündən çox qəbul etmək dərman artıqlığı baş ağrısı yarada bilər. Ehtiyacınız bu həddə yaxınlaşırsa, profilaktik müalicə barədə həkimlə danışın.

Hamiləlikdə miqren necə müalicə olunur?

Hamiləliyin ikinci yarısında tutmalar çox qadında azalır. Bu dövrdə dərmanların çoxu qəbul edilmir, ona görə hər dərmanı həkimlə razılaşdırmaq lazımdır. Hamiləlik planlaşdırırsınızsa, müalicəni əvvəlcədən müzakirə edin.

Qəbula nə gətirmək lazımdır?

Son bir-iki ayın tutmalarını qeyd etdiyiniz gündəliyi, qəbul etdiyiniz bütün dərmanların siyahısını və əvvəlki müayinələrin nəticələrini. Gündəlik yoxdursa, tutmaların ayda neçə dəfə olduğunu və nə qədər davam etdiyini təxmini yazın.